Rostungur (Odobenus rosmarus)

Rostungur

Heimkynni rostunga eru rekísbreiður á grunnsævi með ströndum Norður ? Íshafsins. Rostungar fylgja ísröndinni eftir þegar að hún færist árstíðabundið, en hafast ekki við á óbrotnum lagnaðarís Rostungar eru mjög sjaldgæfir við Ísland, en síðast sást rostungur í Ófeigsfirði á Ströndum í júlí árið 2008. Áður hafði sést rostungur hjá Hrafnabjörgum í Arnarfirði (Vestur Ísafjarðarsýslu) árið 2005. Beinleifar rostunga hafa þó fundist hér á landi, flestar á Vesturlandi, sem bendir til að rostungar hafi á einhverjum tíma haft þar búsetu.

Rostungur er engum öðrum sel líkur enda af sér ætt. Hann er mjög stór, ljósbrúnleitur með þykka, hrukkótta húð, stutt gróf hár og gríðarstórar höggtennur. Höggtennur rostunga vaxa alla ævina og geta brimilstennur orðið allt að meter á lengd og 6 kg á þyngd. Rostungarnir nota tennurnar í félagslegum tilgangi, þ.e. til að sýna stöðu einstaklingsins innan hópsins og sem vopn ef með þarf.
Rostungar eru risavaxin dýr og geta brimlar orðið ríflega 3,5 m að lengd og þyngri en 1,6 tonn. Kópar fæðast um 140 cm að lengd og 60 kg að þyngd.
Fæða rostunga eru botnhryggleysingjar, eins og skeljar, skrápdýr, krabbadýr o.fl. Sumir rostungar ráðast á minni seli, þá aðallega rostungsbrimlar.

Til eru tveir stofnar rostunga, Atlantshafsrostungur og Kyrrahafsrostungur. Atlantshafsstofninn er annars vegar við Austur-Grænland, Spitsbergen, Frans Jósepsland, í Barentshafi og Karahafi, og hins vegar við Austur-Kanada og Vestur-Grænland. Kyrrahafsrostungarnir halda sig í Berings- og Tsjúkothafi og í kringum Wrangeleyju.

Sökum atferlis og búsvæða rostunga er mjög erfitt að kasta tölu á stofnstærð þeirra. Talið er að Atlantshafsstofninn telji um 30.000 dýr en Kyrrahafsstofninn á bilinu 200 ? 250 þúsund dýr.

Fyrr á öldum var mikið veitt af rostungum við Norðurheimsskautið. Árið 1952 var rostungurinn friðaður en ennþá eru leyfðar s.k. frumbyggjaveiðar.