Nýr starfsmaður kominn til starfa

Einar Ó. Þorleifsson náttúrufræðingur hefur tekið til starfa hjá Náttúrustofu Norðurlands vestra. Hann er menntaður í landfræði frá Háskóla Íslands með sérgreinar í líffræði og jarðfræði. Einar hefur lagt stund á fuglarannsóknir til margra ára. Helstu sérgreinar hanns eru votlendislífríki og votlendisfuglar. Einar hefur einnig fengist við rannsóknir á útbreiðslu fugla, sérstaklega þær fuglategundir sem hafa numið land á Íslandi á tuttugustu öld og fram til dagsins í dag.

Einar mun vinna að ýmsum náttúrurannsóknum aðallega á sviði fuglafræði á því víðfema svæði sem náttúrustofan sinnir. Hann hefur aðsetur við Selasetrið á Hvammstanga.

Áhugasömum sem hafa upplýsingar um áhugaverða fugla, t.d. nýja varpstaði eða fundarstaði plantna eða sérstök jarðfræðifyrirbrigði er velkomið að leita til hans um frekari upplýsingar.

Húnaklúbburinn fær heimsókn frá Svíþjóð

Einn af helstu samstarfsaðilum Háskólans á Hólum er Selasetur Íslands á Hvammstanga. Jessica Aquino, lektor við Ferðamáladeild, starfar við báðar stofnanirnar og leiðir þær rannsóknir Selasetursins sem lúta að ferðamennsku.

Meðal verkefna Jessica við Selasetrið er að leiða Húnaklúbbínn. Klúbburinn hefur þann megintilgang að efla þekkingu og virðingu ungmenna fyrir náttúrunni. Um klúbbinn, tilurð hans og markmið, má nánar lesa hér á vef Selasetursins.

Á enska hluta Hólavefsins er í dag sagt frá heimsókn sænskra unglinga til Húnaklúbbsins. Verkefni þetta hlaut styrk úr Erasmus+ menntaáætlun Evrópusambandsins, og er þar flokkað sem Good Practice Example.

      

                                

Nýtt stofnstærðarmat á íslenska útselsstofninum

Nýtt stofnstærðarmat á íslenska útselsstofninum var nýlega framkvæmt af Hafrannsóknastofnun í samstarfi við Selasetri Íslands og niðurstöður verkefnisins birtar í skýrslu sem nálgast má hér.

Útselsstofinn er núna metinn vera um 6300 dýr, en þegar stofninn var metinn siðast árið 2012 var áætluð stofnstærð um 4200 dýr. Stofninn er núna metinn vera 32% minni en við fyrstu talningu sem gerð var árið 1982 en þá var stofninn metinn rúmlega 9200 dýr. Breytingar á heildarstofnstærð byggt á talningum frá 2005 til 2017 eru ekki tölfræðilega marktækar, þar sem stofnstærðin 2017 er svipuð því sem var árið 2008/9 og aðeins meiri en árið 2005.

Stofnstærðin árið 2017 er metin yfir viðmiðunarmörkum stjórnvalda, sem eru 4100 dýr. Á válista íslenskra spendýra sem er metinn samkvæmt viðmiðum Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna (IUCN) mun íslenski útselsstofninn því lenda í áhættuflokknum „Í nokkurri hættu“ (Vulnerable), en byggt á síðustu talningum (frá árinu 2012) var stofninn flokkaður sem stofn í hættu (Endangered).

Niðurstöður talninganna sýna að útselskæping náði hámarki á tímabilinu 2. október (Frameyjar í Breiðafirði) til 24. október (Strandir). Breiðafjörður var sem áður langmikilvægasta kæpingarsvæðið, en þar fæddust um 58% af heildarfjölda kópa haustið 2017. Önnur mikilvæg kæpingarsvæði voru Strandir og Skagafjörður á Norðurlandi vestra, ásamt Surtsey og Öræfum á Suðurlandi.

Ástand útselsstofns er talið vera töluvert betra en hjá landselsstofninum, þar sem fækkað hefur í landselsstofni um 77% frá árinu 1980 þegar mælingar hófust, og fækkað um þriðjung í stofninum á árunum 2011-2016 þegar stofnmat var síðast framkvæmt. Landselsstofninn er metinn „í bráðri hættu“ á válista íslenskra spendýra.

Þjóðarspegillinn 2018 – Ábyrga ferðamennsku á strandsvæðum á norðurslóðum

Málstofu um ábyrga ferðamennsku á strandsvæðum á norðurslóðum var haldinn á vegum ReSea á ráðstefnunni Þjóðarspegillinn 2018 þann 26. október. ReSea, eða Responsible Tourism in Arctic Seascapes, er þverfaglegt tengslanet sem myndaðist í júni 2016 þegar saman komu aðilar frá Selasetri Íslands, Háskólanum á Hólum, Rannsóknamiðstöð Ferðamála, Hafrannsóknastofnun, og Norges Arktiske Universitet (UiT). Síðan þá hefur tengslanetið stækkað og er nú orðið að 20 sérfræðingum frá 11 stofnunum í 5 löndum. Markmið tengslanetsins er að vinna þverfaglegar rannsóknir byggðar á þekkingu frá mörgum sviðum. Resea rannsóknir hafa sem leiðarljós spurninguna „hvernig getur ferðamennska á strandsvæðum á norðurslóðum farið fram með ábyrgum hætti?“ (“How can tourism be performed responsibly in Arctic seascapes?”). Langtímaáætlun tengslanetsins er að auðvelda samvinnu alþjóðlegra sérfræðinga og hagsmunaaðila til að sinna þörfinni á sjálfbærri þróun ferðamennsku og ábyrgu verklag í ferðamennsku í sjávarplássum og strandsvæðum á norðurslóðum. Á málstofunni ræddu sérfræðinga rannsóknir sínar á skilningi hugtaksins sjálfbær ferðamennska og ábyrgir stjórnunnarhætti á strandsvæðum á norðurslóðum. Þeirra vinna sýnir mikilvægi samvinnu ýmissa hagsmunaaðila og sérfræðinga í samfélagsfræði og náttúruvísindum sem nota þverfaglegar rannsóknir og þekkingu frá mörgum sviðum.

Þjóðarspegillinn 2018 Session Agenda:
Responsible Tourism in Arctic Seascapes (ReSea)

12:00-12:05—Jessica Faustini Aquino (Chair)

Discussion of the ReSea Network and an Introduction to Today’s Session

12:05-12:30—Auður H. Ingólfsdóttir (Chair)

Whale watching and sustainable development

Auður is a researcher at the Icelandic Tourism Research Centre (ITRC). Her research interests are in the field of sustainable tourism and include topics such as climate change and tourism, nature-based tourism, and CSR within the tourist sector.

12:30-12:55—Þórný Barðadóttir

Cruise ship visits to coastal communities

Þórný is a researcher at the Icelandic Tourism Research Centre (ITRC). Her research interests are in regional tourism development where recent research projects have taken focus in on-land service of cruise ships and the regional tourism linked to passenger visits.

12:55-13:20—Jessica Faustini Aquino, Georgette Leah Burns & Sandra Magdalena Granquist

Developing a framework for responsible wildlife tourism

Jessica holds a joint position as the Head of Tourism Research at the Icelandic Seal Center and Assistant Professor at Hólar University College in the Department of Rural Tourism. Her research interests are in tourism experience from the perspective of residents and tourists; volunteer tourism; sustainable tourism and responsible tourism practices; and the potential contribution that tourism has on community development and responsible management of natural areas.

13:20-13:45—Sandra M. Granquist and Jessica Faustini Aquino

Effects of seal watching activities on harbour seal behaviour: The importance of interdisciplinary management approaches

Sandra holds a joint position as the Head of Seal Research at the Icelandic Seal Center and Specialist at The Marine and Freshwater Research Institute in the Pelagic division. Sandra’s research interests range from animal population biology to responsible wildlife tourism, including: Monitoring of Icelandic seal populations and management advice; Studies on animal behaviour; Anthropogenic interactions with marine mammals, such as effects of tourism on marine mammal ecology; Transferring of scientific knowledge to society.

13:45-14:00—Final discussions with all of the presenters

Mat á stofnstærð landsela

Síðastliðið sumar fóru fram talningar á  landsel við  Ísland þar sem flogið var með  allri strandlengju landsins og selir taldir. Flugtalningarnar eru gerðar til að meta fjölda landsela og fylgjast með þróun stofnstærðar.  Sambærilegar talningar á landsel hófust árið 1980 og var stofnstærðin þá metin um 33.000 dýr. Niðurstöður talningarinnar síðasta sumar gefa til kynna að fjöldi landsela við Íslandsstrendur sé um 7.700 dýr og er það minnkun frá síðustu talningu sem fram fór árið 2011 þegar fjöldinn var metinn 11-12.000 dýr.

Árið 2014 voru landselir taldir í stærstu landselslátrum landsins og komu þar fram vísbendingar um umtalsverða fækkun og niðurstöðurnar frá sl. sumri staðfesta að töluverð fækkun hefur átt sér stað í landselsstofninum á undanförnum árum og hefur stofn landsels minnkað um þriðjung frá árinu 2011. Núverandi stofnstærð er tæplega 80% minni en þegar stofnin var fyrst metin 1980. Samkvæmt viðmiðum stjórnvalda um stofnstærð landsela á Íslandi skal stofninn ekki fara niður fyrir 12.000 einstaklinga, en fari svo telja stjórnvöld nauðsynlegt að grípa til aðgerða. Stofninn er nú metinn vera tæplega 40% minni en viðmið stjórnvalda gefa til kynna.

Mesta fækkunin í stofninum átti sér stað á milli 1980 og 1990 þegar selir voru veiddir í mun meiri mæli en nú. Selveiði á sér ennþá stað og mögulegt er að fækkunin geti að hluta til skýrst af þeim en meðafli sela í fiskveiðum gæti einnig verið skýribreyta. Aðrir þættir s.s. hlýnun sjávar og breytingar í magni og útbreiðslu fæðu selanna gætu einnig haft áhrif.  Þrátt fyrir vísbendingar um mikla fækkun er mikilvægt að hafa í huga að náttúrulegar sveiflur í stofnum villtra dýra eiga sér oft stað og frekari rannsóknir eru nauðsynlegar til að hægt sé að segja fyrir um ástæður fækkunarinnar með einhverri vissu.

Nálgast má skýrsluna hér: hafogvatn2017-009